Pernah tak? Produk paling laris di kedai anda tiba-tiba kehabisan stok di tengah-tengah kempen, sedangkan anda baru sahaja menambah stok minggu lepas. Atau sebaliknya—memesan barang terlalu banyak sehingga wang tersadai dalam gudang sebanyak berpuluh ribu ringgit.
Masalah ini tidak dapat diselesaikan dengan 'perasaan', tetapi diselesaikan dengan angka, dan intinya ialah dua formula yang digunakan oleh penjual profesional di seluruh dunia, iaitu Reorder Point (titik pesan semula) dan Safety Stock (stok simpanan). Artikel ini akan membawa anda memahami cara mengira Reorder Point langkah demi langkah, dan boleh terus diikuti dalam Excel.
Mengapa 'main agak-agak' merosakkan kedai anda
Apabila stok habis, anda bukan sahaja kehilangan jualan pada hari itu, tetapi anda kehilangan 3 perkara serentak:
- Jualan yang hilang — pelanggan tidak boleh membuat pesanan, lalu pergi membeli di kedai pesaing
- Kedudukan produk merosot — platform seperti Shopee/Lazada selalunya mengurangkan keterlihatan produk yang stoknya sifar
- Skor kedai menurun — lebih-lebih lagi jika terlanjur menerima pesanan tetapi tidak dapat menghantar
Sebaliknya, memesan barang secara berlebihan juga menyebabkan modal tersadai, kos sewa gudang melambung, dan berisiko produk luput tarikh atau ketinggalan trend. Penyelesaiannya ialah mencari titik keseimbangan dengan formula.
Apa itu Safety Stock dan bagaimana mengiranya
Safety Stock ialah stok 'penampan' yang anda simpan sebagai sedia payung sebelum hujan untuk menghadapi ketidakpastian, seperti jualan yang melonjak secara tiba-tiba, atau pembekal menghantar barang lebih lambat daripada biasa.
Formula asas
Safety Stock = (Jualan maksimum sehari × Lead Time maksimum) − (Jualan purata sehari × Lead Time purata)
Di mana Lead Time ialah bilangan hari dari masa anda membuat pesanan dengan pembekal sehingga barang tiba dan sedia untuk dijual.
Mari lihat contoh produk berkod SKU-CREAM01 (krim pelindung matahari):
- Jualan purata: 20 unit/hari — Jualan maksimum: 35 unit/hari
- Lead Time purata: 7 hari — Lead Time maksimum: 10 hari
Safety Stock = (35 × 10) − (20 × 7) = 350 − 140 = 210 unit
Cara mengira Reorder Point langkah demi langkah
Reorder Point (ROP) ialah 'garisan amaran' bahawa apabila stok menurun sehingga ke titik ini, anda perlu memesan barang tambahan dengan segera, tanpa perlu menunggu sehingga habis.
Formula yang perlu diingat
Reorder Point = (Jualan purata sehari × Lead Time purata) + Safety Stock
Guna angka daripada SKU-CREAM01 tadi:
ROP = (20 × 7) + 210 = 140 + 210 = 350 unit
Ini bermaksud sebaik sahaja krim pelindung matahari tinggal 350 unit, anda perlu segera membuat pesanan tambahan supaya lot baharu tiba sebelum stok menyentuh stok simpanan.
Jadual ringkasan perbezaan dua nilai
| Perkara | Safety Stock | Reorder Point |
|---|---|---|
| Memberitahu apa | Berapa banyak perlu disimpan sebagai penampan | Bila patut memesan |
| Contoh | 210 unit | 350 unit |
Boleh dibuat dalam Excel dalam masa 5 minit
Anda tidak perlu menggunakan perisian yang mahal. Buka Excel atau Google Sheets, kemudian cipta lajur seperti berikut:
- Lajur A–F: SKU, jualan purata/hari, jualan maksimum/hari, Lead Time purata, Lead Time maksimum
- Lajur Safety Stock, masukkan formula: =(C2*E2)-(B2*D2)
- Lajur Reorder Point, masukkan formula: =(B2*D2)+F2 (di mana F2 ialah sel Safety Stock)
- Seret formula ke bawah untuk melengkapkan setiap SKU, kemudian tetapkan Conditional Formatting supaya sel baki stok bertukar menjadi merah apabila lebih rendah daripada ROP
Dengan ini anda sudah pun mempunyai sistem amaran penambahan stok automatik yang mudah.
Apabila produk mencecah ratusan SKU dan Excel tidak lagi mampu
Formula ini berfungsi dengan baik apabila anda mempunyai beberapa produk sahaja, tetapi apabila kedai membesar, mempunyai ratusan SKU, menjual di pelbagai platform, mengemas kini jualan dan stok secara manual setiap hari akan menjadi mimpi ngeri, dan 'angka sebenar' selalunya tidak sepadan dengan yang ada dalam fail.
Di sinilah sistem fulfillment seperti Flash Fulfillment hadir untuk membantu, kerana apabila semua stok berada dalam satu gudang dan disambungkan dengan setiap platform:
- Baki stok dikemas kini secara masa nyata setiap kali ada pesanan
- Sistem membantu menjejaki kelajuan jualan dan Lead Time supaya anda dapat melihat aliran sebelum barang kehabisan
- Anda dapat melihat gambaran keseluruhan melalui satu papan pemuka, tanpa perlu bertukar-tukar banyak skrin
Secara ringkasnya, anda masih menggunakan prinsip Reorder Point yang sama, tetapi membiarkan sistem membantu menangkap angka dan menyimpan-membungkus-menghantar bagi pihak anda. Anda boleh menggunakan masa untuk memberi tumpuan kepada pemasaran dan memilih produk baharu.
Ringkasan isi penting
- Safety Stock = stok penampan sebagai persediaan menghadapi ketidakpastian
- Reorder Point = titik di mana anda perlu segera membuat pesanan tambahan, dikira daripada jualan purata × Lead Time + Safety Stock
- Mulakan dengan Excel dahulu, tetapi apabila SKU semakin banyak, anda patut menggunakan sistem untuk membantu menangkap angka secara masa nyata
- Semak semula angka setiap kali sebelum tempoh kempen besar kerana jualan dan Lead Time akan banyak berubah
Mahu menyusun sistem stok agar bersedia menghadapi tempoh puncak tahun 2026 tanpa perlu takut kehabisan atau tersadai barang? Rujuk pasukan Flash Fulfillment untuk mempelajari lebih lanjut tentang pengurusan gudang dan fulfillment pada bila-bila masa.
Soalan Lazim (FAQ)
Berapa kerap patut menyemak nilai Reorder Point?
Disyorkan untuk menyemak sekurang-kurangnya sekali sebulan, dan setiap kali sebelum tempoh kempen besar atau musim jualan diskaun, kerana jualan purata dan Lead Time pembekal selalunya banyak berubah pada tempoh tersebut.
Bagaimana jika jualan turun naik dengan banyak setiap hari?
Semakin banyak jualan turun naik, semakin tinggi nilai Safety Stock yang patut ditetapkan, kerana formula memang menggunakan perbezaan antara jualan maksimum dan purata. Cuba kumpulkan data ke belakang selama beberapa bulan supaya angka maksimum/purata menjadi lebih tepat.
Apa bezanya Reorder Point dengan menetapkan amaran stok rendah biasa?
Menetapkan amaran secara agak-agak (contohnya tinggal 50 unit baru diberi amaran) tidak mengambil kira Lead Time dan kelajuan jualan sebenar, tetapi Reorder Point dikira daripada data sebenar, jadi ia membantu supaya lot baharu tiba tepat pada masanya sebelum stok habis.
Ada banyak SKU, perlukah mengira setiap satu secara berasingan?
Ya, kerana setiap SKU mempunyai jualan dan Lead Time yang berbeza, pengiraan secara berasingan adalah yang paling tepat. Jika tidak mampu menguruskannya sendiri, sistem fulfillment yang menyambungkan data secara masa nyata akan membantu menjejaki setiap SKU secara serentak.
